บทวิเคราะห์ ทำไมทั่วโลกพากันฉลองเทศกาลตรุษจีน?

16

วันหยุดยาว 8 วัน ในเทศกาลตรุษจีนที่เพิ่งสิ้นสุดลง เมื่อเทียบกับอดีต เทศกาลตรุษจีนปีนี้มีลักษณะพิเศษ 2 ประการที่เพิ่มความเป็นสิริมงคลให้กับเทศกาลมากขึ้น ประการแรกคือตรุษจีนหรือปีใหม่ตามปฏิทินจันทรคติจีนได้รับการกำหนดให้เป็นวันหยุดซึ่งไม่กำหนดวันแน่นอนในปฏิทินวันหยุดของสหประชาชาติเป็นครั้งแรก และอีกประการคือปีนี้ครบรอบ 75 ปีการสถาปนาสาธารณรัฐประชาชนจีน นับเป็นสองมหามงคล ความปรารถนาของชาวจีนต่อความสุขในครอบครัวกับความเชื่อมั่นต่อความเจริญรุ่งเรืองของของประเทศหลอมรวมกันอย่างลึกซึ้ง

เทศกาลตรุษจีนเป็นเทศกาลดั้งเดิมและสำคัญที่สุดของประเทศจีน การที่เมื่อเดือนธันวาคมปีที่แล้วสหประชาชาติได้กำหนดให้เทศกาลตรุษจีนเป็นวันหยุดของสหประชาชาติ เป็นการแสดงว่าหน่วยงานของสหประชาชาติจะหลีกเลี่ยงการจัดประชุมในวันตรุษจีนของทุกปี ทำให้ผู้คนมีโอกาสสัมผัสกับวัฒนธรรมประชาชาติจีน ผู้เชี่ยวชาญกล่าวว่า ก่อนหน้านี้มีประมาณ 20 ประเทศซึ่งรวมทั้งเกาหลีใต้ เวียดนาม สิงคโปร์ เป็นต้น ได้กำหนดให้เทศกาลตรุษจีนหรือเทศกาลฤดูใบไม้ผลิเป็นวันหยุดตามกฎหมาย การที่สหประชาชาติประกาศให้เทศกาลตรุษจีนเป็นวันหยุดย่างเป็นทางการ ซึ่งบ่งชี้ว่า อิทธิพลของจีนและวัฒนธรรมจีนเพิ่มมากขึ้น

เมื่อพิจารณาจากทั่วโลก ประชากรเกือบ 1 ใน 5 ฉลองเทศกาลตรุษจีนในรูปแบบต่าง ๆ ปีของจีนได้กลายเป็นปีของโลกอย่างแท้จริง สำนักงานสหประชาชาติที่กรุงเวียนนาเฉลิมฉลองปีใหม่จีนเป็นครั้งแรก สำนักงานใหญ่สหประชาชาติที่นครนิวยอร์กจัดงานราตรีฉลองตรุษจีนอีกครั้ง แลนด์มาร์คในหลายประเทศตกแต่งประดับประดาด้วยสีแดง หลังจากเทศกาลตรุษจีนถูกกำหนดไว้เป็นวันหยุดของสหประชาชาติแล้ว พื้นที่ต่างๆ ทั่วโลกก็มีบรรยากาศการเฉลิมฉลองตรุษจีนที่คึกคักมากยิ่งขึ้น จากการเฉลิมฉลองการเข้าสู่ฤดูใบไม้ผลิของจีนจนถึงการเฉลิมฉลองของทั่วโลก เทศกาลตรุษจีนปีมังกรนี้ถือเป็นแรงขับเคลื่อนและเปิดโอกาสให้กับประชาชนทั่วโลกในการเรียนรู้วัฒนธรรมจีนและทำความเข้าใจจีนมากขึ้น

วันที่ 9 กุมภาพันธ์ ตามเวลาท้องถิ่น นายเศรษฐาทวีสิน นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลังของไทยได้อวยพรเนื่องในเทศกาลวันตรุษจีนประจำปี พ.ศ. 2567 ว่า ซินเหนียนไคว่เล่อ ว่านซื่อหรูอี้ (สุขสันต์ปีใหม่ สมความปรารถนาทุกประการ) เนื่องในโอกาสวันตรุษจีน วันที่สำคัญยิ่งของพี่น้องชาวไทยเชื้อสายจีนและชาวจีนทุกคน ขอให้ปีนี้เป็นปีแห่งความมั่งคั่ง ร่ำรวย เงินทองไหลมาเทมาไม่ขาดสาย การค้า การลงทุนระหว่างไทย-จีนราบรื่น รุ่งเรือง ให้นโยบายวีซ่าฟรีส่งเสริมให้การไปมาหาสู่กันระหว่างสองประเทศสะดวกสบายยิ่งขึ้น ประเทศไทยยินดีต้อนรับและพร้อมดูแลความปลอดภัยพี่น้องชาวจีนเสมอ ขอให้มิตรภาพอันดีระหว่างไทยและจีนยั่งยืนนานตลอดไป เพราะไทย-จีนใช่อื่นไกล เราคือพี่น้องกัน

ไม่เพียงที่ประเทศไทย เวลานี้ตั้งแต่นครนิวยอร์กของสหรัฐอเมริกาไปจนถึงกรุงปารีสของฝรั่งเศส จากกรุงเฮกของเนเธอร์แลนด์ไปจนถึงเม็กซิโกซิตี้ ประชากรประมาณ 1 ใน 5 ของโลกเฉลิมฉลองวันตรุษจีนในรูปแบบต่าง ๆ เช่น การเชิดมังกรและสิงโต ห่อเกี๊ยว เที่ยวงานวัด เขียนบทกลอนคู่ วิ่งตามถนนในช่วงตรุษจีน เป็นต้น ขนบประเพณีพื้นบ้านของเทศกาลตรุษจีนได้จัดแสดงในเกือบ 200 ประเทศและเขตแคว้น …คำถามคือเทศกาลดั้งเดิมของจีนกลายเป็นงานทางวัฒนธรรมที่ยิ่งใหญ่ระดับโลกได้อย่างไร?

ผู้สังเกตการณ์ระบุว่า วัฒนธรรมจีนถือสันติสุขเป็นสิ่งล้ำค่า อยู่ด้วยกันอย่างปรองดองแม้แตกต่าง และแนวคิดทางวัฒนธรรมที่ผสมผสานระหว่างความงามของตนกับคนอื่นเข้าด้วยกันนั้น ได้รับเสียงสะท้อนและการยอมรับจากประชาชนทั่วโลก เทศกาลตรุษจีนได้สืบทอดแนวคิดทางวัฒนธรรมจีนในเรื่องสันติภาพ ความปรองดองและสามัคคี จากการสัมผัด้วยประสบการณ์อันดื่มด่ำกับกิจกรรมต่างๆ ของเทศกาลตรุษจีน ประชาชนทั่วโลกได้รับรู้เรื่องราวของจีนมากขึ้น เข้าใจจีนมากขึ้น ได้รู้ถึงวัฒนธรรมจีนที่เปิดกว้าง กลมกลืนและสร้างสรรค์

วัฒนธรรมจีนดั้งเดิม มังกรเป็นสัญลักษณ์ของภูมิปัญญาและความแข็งแกร่งทรงพลัง ในขณะที่ผู้คนเฉลิมฉลองตรุษจีนปีมังกร หลายพื้นที่ทั่วโลกยังคงสับสนวุ่นวาย ในขณะที่โลกเข้าสู่ปีใหม่ที่เต็มไปด้วยความไม่แน่นอน จำเป็นต้องมีสติปัญญาและความกล้าหาญในการแก้ปัญหาเป็นพิเศษ

ผู้คนมองว่า จีนที่เปิดกว้างและกลมกลืนกำลังส่งเสริมความทันสมัยแบบจีนอย่างต่อเนื่อง โดยมีส่วนสนับสนุนและสร้างโอกาสในการรักษาความปลอดภัยร่วมกันและการพัฒนาร่วมกันของทุกประเทศ ในปีใหม่ปีมังกรนี้โลกก็ตั้งความหวังมากขึ้นให้สามารถแก้ปัญหาความท้าทายให้บังเกิดผลเป็นจริง นายอันโตนิโอ กูเตอร์เรส เลขาธิการสหประชาชาติกล่าวอวยพรเนื่องในโอกาสเทศกาลตรุษจีนผ่านคลิปวิดีโอ โดยแสดงความยินดีกับวันตรุษจีนที่ปรากครั้งแรกในปฏิทินวันหยุดของสหประชาชาติ และกล่าวว่ามังกรเป็นสัญลักษณ์ของพลังความมีชีวิตชีวา ภูมิปัญญา การปกป้องและสิริมงคล ซึ่งตรงกับลักษณะที่มนุษย์จำเป็นต้องมีเพื่อรับมือกับความท้าทายระดับโลก ขอขอบคุณจีนและประชาชนจีนที่แน่วแน่กับการให้การสนับสนุนสหประชาชาติ พหุภาคีนิยมและความก้าวหน้าของทั่วโลก และยินดีร่วมมือกับจีนเพื่อบรรลุอนาคตที่ยั่งยืน ยุติธรรมและสันติสุข

เทศกาลตรุษจีนหมายถึงการเริ่มต้นของฤดูใบไม้ผลิ เต็มเปี่ยมไปด้วยการรอคอยของผู้คนต่อการฟื้นตัวและการฟื้นฟูของสรรพสิ่ง ทั่วโลกต้อนรับปีของจีน จีนก็ส่งความสุขสิริมงคลของเทศกาลตรุษจีนไปยังทั่วโลก ไม่ว่าอยู่ที่ไหน ไม่ว่าสีผิวและเชื้อชาติใด ผู้คนล้วนรวมตัวกันเพื่อเฉลิมฉลองเทศกาลนี้ รู้ถึงความงาม ที่มีร่วมกัน นี่ก็คือมนต์เสน่ห์ของเทศกาลตรุษจีน ซึ่งได้ก้าวข้ามพรมแดนของประเทศ กลายเป็นกำลังสำคัญที่ผลักดันให้โลกก้าวสู่สิ่งที่ดีงามยิ่งขึ้น

เขียนโดย ชุย อี๋เหมิง ภาคภาษาไทย ศูนย์เอเชียแอฟริกา สถานีวิทยุและโทรทัศน์กลางแห่งประเทศจีน (CMG)